Element Water in Qigong heeft iets raadselachtigs. Het is de diepte onder de diepte, het stille meer onder je dagelijkse gedachten. In de Chinese traditie staat Water voor het fundament van je leven. Niet figuurlijk, maar letterlijk. Volgens de klassieke teksten draagt Water de energie die je meekrijgt bij je geboorte, een soort innerlijke erfenis die je hele levensloop ondersteunt.
In die oude bronnen wordt verteld dat je wordt geboren met een laagje voorhemelse energie, Jing genoemd. Dit laagje komt van je ouders en wordt opgeslagen in het Water-element. Het vormt een energetische spaarpot die de kracht en vitaliteit van je voorouders in zich draagt. In de TCM heet dit ook Yuan Qi, de oerenergie. Hierin zit niet alleen je potentieel, maar ook al het erfelijkheidsmateriaal dat je gezondheid, je bouw en je veerkracht mee vormgeeft. In China nemen ouders deze overdracht zó serieus dat zij zich vaak bewust voorbereiden op een zwangerschap, zodat ze zo sterk mogelijke oerenergie kunnen doorgeven.
Zodra je geboren bent, begint een interessante dans. Je kunt de voorhemelse energie niet zelf aanvullen. Die is eindig. Maar je kunt wel je dagelijkse energievoorraad aanvullen met nahemelse energie. Die haal je uit drie bronnen: eten en drinken voor ongeveer zestig procent, en ademhaling voor ongeveer veertig procent. Aarde en Metaal zetten deze bronnen om in Qi. Het systeem werkt als een bankrekening: er komt energie binnen via voeding en adem, en er gaat energie uit doordat je beweegt, werkt en leeft. Aan het eind van de dag maakt je lichaam de balans op. Wat je overhoudt, wordt bijgeschreven op je spaarrekening, het Water-element.
Dit betekent dat Water niet alleen een reserve is, maar ook een belangrijke aanjager van nieuwe energie. Je kunt de Waterenergie zien als de bougies van je interne motor. Iedere keer dat je via eten, drinken of ademing nieuwe Qi aanmaakt, is er een kleine vonk Waterenergie nodig. Zonder deze vonk kan het systeem geen Qi produceren. Als de Waterenergie opraakt, stopt de motor. Dit is geen poëzie, maar een oude manier om uit te leggen dat wanneer de diepe reserves uitgeput zijn, het leven ten einde komt.
Daarom is Water heilig in Qigong. Je beschermt het door zuinig om te gaan met je dagelijkse energie, zodat je de spaarrekening niet hoeft aan te spreken. Wanneer je meer verbruikt dan je binnenkrijgt, begint je lichaam te lenen van de Waterreserve. Dat kan tijdelijk, bijvoorbeeld bij ziekte of blessure, maar langdurig put het je fundering uit. De oude Chinese artsen wisten heel goed hoe kwetsbaar deze voorraad is. Daarom ontwikkelen ze oefenvormen en leefregels die de voorhemelse energie beschermen, door te zorgen dat je voldoende nahemelse energie toevoegt.
In Qigong werkt dit op twee niveaus. Aan de oppervlakte versterk je je dagelijkse energieproductie. Je ademt dieper, je verteert beter, je beweegt efficiënter. Maar in de diepte geef je rust en ruimte aan het Water-element. Oefeningen voor de nieren, rustige spiralen in de lage rug, zachte klanken, lange uitademingen: alles wat de innerlijke stilte aanspreekt, helpt het Water tot rust te komen. Wanneer Water tot rust komt, vult het zich vanzelf aan vanuit je levensstijl en je dagelijkse gewoonten.
Het mooie aan werken met Water is dat je niet hoeft te zoeken naar spektakel. Water werkt altijd, maar het werkt traag en stil. Wie dit element voedt, merkt dat er meer vitaliteit ontstaat, meer helderheid in de geest en meer veerkracht in het lichaam. Het is de bron van moed en doorzettingsvermogen, precies datgene wat je nodig hebt om de andere elementen te dragen.
Qigong ziet de mens als een landschap. En Water, dat diepe stille meer, bepaalt hoe vruchtbaar de rest van dat landschap kan worden. Wie leert luisteren naar dat meer, krijgt toegang tot een energie die niet luid is, maar wel betrouwbaar. In de praktijk betekent dit dat je levensstijl, je adem, je voeding en je beweging voortdurend samen een dialoog voeren met je reserves. Je hoeft alleen maar te zorgen dat je lichaam steeds iets meer ontvangt dan het uitgeeft. De rest doet Water zelf.
Dit is waarom het Water-element zo centraal staat in alle klassieke Qigong-tradities en waarom het zo veel aandacht krijgt in gezondheidsleer. Wie met Water werkt, werkt met de wortels van het leven.
Geef een reactie